Lees hier over Nick Davies en zijn boek Flat Earth News over de journalistiek. ”Kranten schrijven onzin, nieuwsprogramma’s zitten vol leugens. Journalisten worden voortdurend gemanipuleerd,” aldus Davies.
De gerespecteerde Britse onderzoeksjournalist beweert zelfs dat de journalistiek zich mogelijk in het eerste stadium van de dood bevindt. Een uitspraak waar ik als aankomend journalist toch wel door geprikkeld word. Sterft ons beroep uit?
Wie zal het zeggen….
Zo. Het tijdschrift Xtreem kent zijn inhoud.
De aankomende weken leggen we de laatste hand aan de nieuwe editie van het blad. Met veel plezier werk ik samen met mijn medestudenten aan de laatste loodjes van het meest extreme blad van NL.
Datum van release volgt z.s.m.
Mijn eigen productie voor het blad neem ik ná publicatie onder de loep om inzichtelijk te maken hoe voor een tijdschrift geschreven wordt en wat daarbij komt kijken. Het bladritme, verhouding tekst/beeld, selectie van artikelen, kwaliteit, lengte; overal moet aan gedacht worden. En hoe zet je deze gedachten om in een interessant, mooi en goed leesbaar magazine dat aansluit bij jouw doelgroep? Ik wil het graag met jullie delen.
Nog even geduld…
Vooruitblikken op 2010. Veel tv-programma’s hebben zich eraan gewaagd. Sommige met een realistische bril op, andere met een roze of zwarte bril.
Terugkijken op 2009. Dát is zooo 2008!
Tijdens de kerstvakantie hang ik vaker voor de buis dan in andere perioden van het jaar. Het is koud buiten, het verlangen naar warmte in letterlijke én figuurlijke zin wordt steeds groter en de gezelligheid staat te popelen om de huiskamer binnen te komen. Domweg voor je uit blijven staren is dan geen optie. Nee. Die tv moet aan!
All you need is love, de kerstfilms, de Top 2000 á gogo, de oudejaarsconferences, de muziekconcerten. Allemaal goede redenen om het beeldscherm van zijn zwarte, eenzame aangezicht te ontdoen. Toch hebben deze programma’s mij niet verbaasd dit jaar. Wel vermaakt, maar niet verbaasd.
Het journaal. Jarenlang rond deze tijd in de ban van de jaaroverzichten. Toegegeven; ze zijn er nog hoor! Zelfs RTL Boulevard heeft er dit jaar voor gekozen. Naast de roddeljournalistiek van RTL Boulevard, doen ook de gebruikelijke nieuwsdiensten een duit in het ‘jaaroverzichtenzakje’. RTL Nieuws en de NOS pronken met hun beste journalistieke items over de meest besproken onderwerpen van 2009. Niks nieuws onder de horizon.
Totdat ik NOS Studio Sport zag. Zij blikken alvast vooruit op 2010. Op het volle sportjaar. De Olympische Spelen, het WK-voetbal en ga zo maar door. En het bleef niet bij Studio Sport. De dagen daarna verschijnen er tal van journalistieke blikken op het jaar 2010.
We hebben het gehad met 2009! Of met de trend van het terugkijken. Terugkijken doe je immers met een vette oliebol in je hand en een brede grijns op je smoel wanneer je naar Guido of Jan Jaap kijkt. En eerlijk is eerlijk; alle onzin en rampspoed weglachen is toch veel beter dan met een zuur gezicht nog eens alle 365 bladzijden van 2009 doornemen?
Niet mee eens? Dan toch maar afstemmen op Nederland 1 voor het jaaroverzicht van 2009!
Sanoma Uitgevers in Hoofddorp. Mijn eerste indruk? Een brainstormfabriek voor magazines. Voor en door overwegend vrouwen.
Tijdschriftgoeroe Rob van Vuure en hoofdredacteur Vivianne Bendermacher gaven ons daar een kijkje achter de schermen. Van Vuure noemde als ‘bladendokter’ het belang van personalitybladen in de tijdschriftenwereld (denk aan Linda) en Bendermacher beschreef meer haar ervaringen als hoofdredacteur bij het magazine KIJK. Beide vakgenoten zijn erg commercieel ingesteld.
Logisch.
Een tijdschrift moet verkopen. Net als alle andere media overigens, maar magazines nemen toch een speciale plaats in als het gaat om de relatie tussen adverteerders en redacties.
Bendermacher voelt zich meer een bladenmaker dan een tijdschriftjournalist. Wat is het wat een tijdschrift zo anders maakt dan het reguliere journalistieke werk? En kunnen we het nog journalistiek noemen?
Het geeft stof tot nadenken. Genoeg voor een paar posts denk ik. Toch laten ook andere journalistieke hersenspinsels mij maar niet los.
Zo houdt Rob Wijnberg mij in zijn greep met het boek ‘Nietzsche & Kant lezen de krant’ vanwege zijn duidelijke en originele kijk op de journalistiek.
Volgende week meer. Nu eerst maar eens beginnen met het tijdschrift Xtreem en inspiratie opdoen voor nieuwe posts.
KIJKt u mee?
Getver! Wat zien zij eruit! Zo ongezond en moet je hun buikjes zien! Die zijn zó opgezwollen. Ze hebben toch niet teveel gegeten?
Nee.
Hongerige Afrikaanse kinderen hebben niet teveel gegeten.
Beelden over de armoede in Afrika die via de televisie onze huiskamers binnenkomen. Ook bij mij wekken ze weerzin op.
In eerste instantie, omdat ik niet kan begrijpen dat armoede op zo’n schaal nog kan bestaan in deze wereld. Ik luister nu muziek vanaf mijn Ipod, zit op mijn laptop een blog te tikken voor het internet, heb ondertussen de televisie aan staan, drie grote lampen zorgen voor voldoende licht in mijn kamer en de verwarming staat op 20 graden. Met een grote kop warme chocolademelk zit ik mij af te vragen wat mij zo ergert aan die hongerige Afrikanen.
Nou…..dat dus. Die absurde tegenstelling.
Het is niet de enige reden voor mijn weerzin. Het wil in mijn botte hersenen gewoon niet doordringen dat hongerige kindertjes in beeld brengen de enige manier is om de armoede in Afrika bespreekbaar te maken. Het ís ook niet de enige manier. Toch wil het journaille dat ons wel doen geloven.
Nu ik zo op mijn laptop aan het tikken ben, schiet mij ineens het bezoek te binnen van Bram Vermeulen aan onze school. Zeven jaar lang was hij correspondent in Zuidelijk Afrika en kwam ons daar iets over vertellen.
En verdraaid! Hij kwam met hele nieuwe ideeën over Afrika. Journalistieke ideeën over Afrika wel te verstaan. En nee, dan heb ik het niet over het gepruts van de mensen van JOIN, maar échte journalistiek. Reportages die de ogen van de wereldbevolking eindelijk openen. Waar mensen het gevoel van krijgen: “Hier moeten we wat tegen doen!” Met alle respect, maar de journalisten van JOIN schrijven voor het grootste gedeelte ‘leukige’ artikelen. Wie zit hier nu op te wachten? ………
Juist. Dat dacht ik al.
Vermeulen’s idee speelt meer in op de geluiden die we steeds vaker horen als het gaat om hulp aan derdewereldlanden. “Ik geef niets meer aan goede doelen die hulp bieden aan ontwikkelingslanden. Het geld komt toch vaak niet op de goede plaats terecht. Het verdwijnt in de zakken van corrupte leiders.”
Over dit geluid heb ik het. Helaas een terecht geluid waar journalisten toch echt wat meer aandacht aan mogen besteden.
En het is niet eens zo lastig. Zijn idee. Vermeulen voerde het uit en maakte verbazingwekkende journalistiek. Hij sprak met een steenrijke Afrikaan in Zimbabwe en volgde hem. Vermeulen reed samen met hem naar een van zijn villa’s, langs zijn peperdure collectie auto’s en voorbij juichende aanhangers van de Afrikaan die overigens als een god leeft in het land. De enige twee vragen die in mij opkwamen bij het zien van Vermeulen’s reportage waren: “Hoe is het mogelijk?” en “Wie laat dit toe?” Ik voelde een verlangen om het leven van die rijke Afrikaan zuur te maken.
Erg zuur.
Terug naar de hongerige Afrikaanse kinderen. Natuurlijk filmen journalisten deze kinderen. Dit teken van armoede kost immers de minste moeite om op te sporen. In sommige landen hoef je alleen maar om te kijken en je ziet het al. Mensen hebben honger.
Treurig dat de meeste journalisten met deze beelden genoegen nemen. Ze zullen zich wel afvragen waardoor de armoede komt en waarschijnlijk komen ze ook nog wel op het idee dat het gedoneerde geld ergens wordt achtergehouden, maar ze doen er niets mee. Wellicht vanwege het gevaar voor eigen leven, want dat is wel aanwezig als je in landen als Zimbabwe kritsch bent.
Beelden van een rijke corrupte Afrikaan roepen bij mij gevoelens op. Andere dan bij hongerige kinderen. “Sluit hem op! Oppakken en neem hem al zijn rijkdom af”. Dat is wat het bij mij oproept. En niet het opgedrongen medelijden dat ik moet krijgen van korte filmpjes van UNICEF. Niet dat zulke filmpjes mij niets meer doen, maar je sluit je op een gegeven moment af van de emoties die bij zo’n filmpje horen.
ZAP! Andere zender. En weg is het Afrikaantje.
Zo gemakkelijk. Maar zo gemakkelijk MAG het niet zijn.
Journalisten; schrijf geen leuke artikelen over ontwikkelingslanden die nog het meest door ONS gelezen worden. Neem ook niet alleen maar hongerige kinderen in beeld. Neem je verantwoordelijkheid en stalk die rijke stinkerd.
Stalk hem, totdat hij publiekelijk kan worden berecht voor zijn misdaden.
Een goede vriend van mij wees mij een paar maanden geleden op de uitzendingen van Heerlijk Eerlijk Heertje. Verplichte kost voor aankomende journalisten als je het mij vraagt.
Onderwijs
Anno 2009 hebben studenten te maken met competentieonderwijs. Onze opleiding voor journalistiek vult deze vorm van onderwijs op geheel eigen wijze in. Zo kennen wij de competenties kiezen en selecteren. Twee aspecten in ons werk die goed moeten worden toegepast.
Geen gek idee als u nagaat dat ons werk vol zit met keuzes en selecties. Maar wat wordt er gedaan als er is geselecteerd? Lezen we nog ergens waarom de student kiest voor dít en niet dát?
Ja, in het zogeheten reflectieverslag. Daarin moet de student uitleggen waarom en hoe bepaalde keuzes zijn gemaakt. Het maakt ons werk inzichtelijk en beter te begrijpen. Eenmaal afgestudeerd is zo’n reflectieverslag niet meer nodig. Op de toekomstige werkplek wordt binnen de redactie nog wel overlegd waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt, maar het bereikt het publiek niet meer.
Een gemiste kans.
Heerlijk Eerlijk Heertje
Met het programma Heerlijk Eerlijk Heertje geeft Raoul Heertje het publiek weer de gelegenheid mee te kijken met de werkwijze van de journalist. Hij laat de kijker meegenieten van het journalistieke proces. Collega’s van NOS Headlines voelde Heertje aan de tand:
Onze CO2-uitstoot rijst de pan uit. Moeder aarde warmt op. De poolkappen smelten. De ijsbeer sterft uit. HELP!
DE AARDE VERGAAT!
Tenminste; als we de wetenschappers mogen geloven die in de media hun verhaal doen. Met nadruk noem ik hier de wetenschappers die de weg naar de media makkelijk weten te vinden, omdat ik na het lezen van het artikel uit Villamedia ben gaan twijfelen aan hun uitingen over de ’Global Warming’.
Belangrijk hierbij is ook de rol van journalisten. Zij bieden deze wetenschappers een platform, maar moeten ook nuance brengen in de discussie rond de ‘climate change’. En van dat laatste lijkt geen sprake te zijn.
Op het International Documentary Festival Amsterdam (IDFA) draaien van 19 november t/m 29 november documentaires van over de hele wereld. Een boeiend festival voor journalisten, maar zeker ook voor het kijkend publiek. De diversiteit van de voorstellingen maakt het fesitval tot een interessant evenement voor critici van journalistieke items.
Op IDFA draait ook de nieuwste film van Michael Moore. Capitalism; a love story beleeft zaterdag 21 november op de IDFA zijn Nederlandse première. Vanaf de 26e te zien in verschillende bioscopen in Nederland.
Benieuwd? Hier alvast een teaser:
Overweegt u een bezoek aan de IDFA? Dan is het volgende handig om te weten:
View Larger Map
Vanwege drukte zal mijn bezoek aan Capitalism; a love story nog even op zich laten wachten, maar zorg dat u hem ziet. Op 29 november staat mijn recensie online.
Als u toch niet kunt wachten op een review van de film kunt u hier klikken.
Toegegeven. De documentaires van Michael Moore zetten mij aan het denken. 
Of het nu over 9/11 gaat, over de wapenindustrie in de USA of over de gezondheidszorg in datzelfde Amerika; hij weet mij altijd te verbazen.
Hoe doet hij dat toch?
Als journalist een uitermate interessante vraag, maar niet alleen voor journalisten. Veel mensen zijn na het zien van de documentaire Fahrenheit 9/11 gaan geloven in de complottheorieën over de aanslagen op het World Trade Centre. Ook ik twijfel aan de rol van George W Bush in het hele gebeuren rond 11 september 2001, maar is er nog wel plaats voor enige nuance?
We geven wel kritiek op de voormalige president van Amerika, maar willen we ook kritisch kijken naar de manier waarop Moore de documentaire heeft gemaakt?
Lees de rest van dit onderwerp »
Friedrich Nietzsche zei het al eens: “Er is geen waarheid, er zijn alleen maar interpretaties”.
Een interessante filosofische gedachte, maar wat heb ik er als journalist aan? En waarom zou ik u opschepen met de luchtfietserij van een filosoof uit de 19e eeuw?
Omdat het invloed heeft op ons werk.
Hoe vaak gebeurt het niet dat journalisten op zoek zijn naar ‘dé waarheid’? Zelf ben ik er ook zo een. Niets liever wil ik dat de onderste steen bovenkomt.
Neem nu de reportages van VPRO’s Tegenlicht. Persoonlijk vind ik het een van de betere programma’s op de Nederlandse televisie. Waarom?
Lees de rest van dit onderwerp »
.jpg)
Mathias
